Cultuur, cultuurhistorie en citymarketing

Maatschappelijk effect

Nijmegen is de oudste stad van Nederland.  Ons verleden vormt een stevig fundament voor ontwikkelingen en vernieuwingen in de stad en is integraal onderdeel van ons culturele klimaat. Kennis van en aandacht voor de rijke cultuurgeschiedenis van onze stad vergroot de betrokkenheid van de Nijmegenaren bij hun directe omgeving en hun onderlinge verbondenheid. Immers, een stad die trots is op haar verleden, is een fijne plek om te wonen en te werken. Waar mogelijk zetten we cultuurhistorie in als inspiratiebron in ruimtelijke ontwikkelingsprojecten en maken we het verleden tastbaar en beleefbaar. Meer dan in het verleden zal de betrokkenheid van de Nijmegenaar bij zijn of haar geschiedenis ertoe leiden dat de burger zelf het initiatief neemt. In die gevallen proberen wij te faciliteren, actief mee te denken en te stimuleren.

Met onze inzet op een  goede culturele infrastructuur zorgen we voor een cultureel klimaat in de stad dat aantrekkelijk is voor inwoners en bezoekers en uitnodigend voor ondernemers. De cultuurparticipatie in Nijmegen is relatief hoog, zowel actief als passief. Dit willen we graag zo houden en versterken waar mogelijk. Daarin onderscheidt Nijmegen zich van andere vergelijkbare steden. Het relatief grote aantal hoogopgeleiden in Nijmegen én het hoge aantal grote culturele festivals en evenementen dat in Nijmegen plaatsvindt, dragen hier zeker aan bij.  Daarnaast vergroten evenementen de aantrekkelijkheid van onze stad als vestigingslocatie, hebben een economische spin off en dragen bij aan de sociale cohesie.

Wat doen we

We willen zoveel mogelijk mensen kennis  laten maken met cultuur en cultuurhistorie. Zowel passief, als bezoeker van voorstellingen, festival, musea, evenementen en cultuurhistorische plekken, als actief als beoefenaar van bijvoorbeeld (amateur)kunst. We zetten met nadruk in op (cultuur)participatie voor jonge mensen vanuit de principiële opvatting dat ‘jong geleerd, oud gedaan is’.  In 2016 komt een flink aantal jubilea, openingen en unieke evenementen bij elkaar. Naast de reguliere evenementen in 2016 zijn er ook gebeurtenissen met een bijzonder karakter, zoals de Giro d’Italia, de openingsweek van Ruimte voor de Waal, de Special Olympics en de honderdste Vierdaagse. Evenementen, die op zich al uniek zijn, maar door het gegeven dat zij alle in één kalenderjaar plaatsvinden, alle kansen bieden om Nijmegen te profileren en (meer) strategisch te positioneren, inclusief alle bijbehorende positieve sociale en economische neveneffecten. In het Hemelvaartweekend 2016 is Nijmegen finish- en startlocatie voor de Giro d’Italia. We laten Nijmegen aan de wereld zien en stellen twee thema’s centraal: ontmoeten en verbinden. Side-events in de aanloop naar, tijdens en volgend op de Giro hebben een sportief, cultureel en/of economisch karakter.
Daarmee is 2016 voor Nijmegen een echt kroonjaar. We zijn niet tevreden met een jaar vol mooie evenementen, maar we willen het een jaar laten zijn waarin in de stad extra energie wordt gegenereerd, beweging tot stand komt en meer sociale cohesie ontstaat. In 2016 wordt samen met de stad een basis gelegd waar we in de volgende jaren op door kunnen bouwen. We willen kortom in 2016 zaaien om meerdere jaren te kunnen oogsten. Binnen het programma kennen we een aantal producten. Per product of groep producten beschrijven we op hoofdlijnen wat we doen.

Cultuur (Producten culturele ketens, cultuureducatie & amateurkunst en talent & kwaliteit) :

  • Binnen de kaders van de cultuurvisie brengen we  accentverschuivingen aan die recht doen aan de intentie van ons Coalitieakkoord 2014-2018. Zo besteden  we meer aandacht  aan brede toegankelijkheid van culturele voorzieningen en leggen we een zwaarder accent op cultuureducatie en de doelgroep jongeren tot 26 jaar.
  • We maken prestatieafspraken met de zes grote culturele instellingen en hebben daarbij aandacht voor de invulling van hun rol van keten intendant.
  • We stimuleren een bruisend cultureel klimaat door meerjarige subsidies af te sluiten met  10 festivals en 10 productiehuizen.
  • Daar waar mogelijk stimuleren en faciliteren we activiteiten die een concrete en/of verrassende bijdrage leveren aan het cultuurklimaat; met de Subsidieregeling Cultuurinitiatieven Nijmegen (SCiN) stimuleren we verrassende en experimentele activiteiten.
  • We blijven investeren in het verstrekken van kunstopdrachten om een bijdrage te leveren aan de (culturele) kwaliteit en beleving van de stedelijke omgeving. De kunstopdrachten worden aan de hand van een beleidsprogramma verstrekt.
  • We blijven de cultuureducatie in het onderwijs faciliteren via de lessen cultuureducatie op de brede scholen en het lokale bemiddelingspunt cultuureducatie. Dit punt koppelt vragen van  scholen  aan het aanbod van de culturele organisaties en individuele kunstenaars in Nijmegen.
  • Door middel van de Kunstbus zorgen we ervoor dat kinderen op jonge leeftijd kennis maken met kunst en cultuur.
  • Voor kunsteducatie voor jongeren blijven we een kwalitatief en breed aanbod garanderen.
  • We subsidiëren de actieve amateurkunstbeoefening door middel van een aparte subsidieregeling voor de amateurkunst.
  • We stimuleren het creatieve klimaat in de stad door de uitvoering van het project Besiendershuis, Huis voor de creatieve stad Nijmegen.  

Cultuurhistorie:

  • We maken de rijke Nijmeegse cultuurhistorie zichtbaar en beleefbaar via het project Verleden Verbeeld en het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis. We leggen daarbij de nadruk op het letterlijk zichtbaar maken van de historie, ook in de binnenstad.
  • We zoeken nadrukkelijk de samenwerking en de verbinding met inwoners en instellingen in de stad, bijvoorbeeld door onze bijdragen aan de landelijke Open Monumentendag en 024Geschiedenis in het kader van de landelijke Maand van de Geschiedenis.
  • We adviseren eigenaren en ontwikkelaars en denken creatief mee over manieren waarop cultuurhistorie in hun plannen kan worden ingepast en zo bijdraagt aan een aantrekkelijk woon- en leefklimaat.
  • Cultuurhistorie is één van de belangen bij het opstellen van bestemmingsplannen en ruimtelijke plannen. Hiervoor voeren we cultuurhistorische gebiedsanalyses uit.
  • We werken aan het beschermen en behouden van onze monumenten.
  • We investeren in kennis en onderzoek om het erfgoed en het verleden van Nijmegen te kennen en zo de identiteit van stad en inwoners te versterken.
  • Waar nodig voeren we archeologisch onderzoek uit en betrekken daar het publiek zoveel mogelijk bij.

Borging Publiek geheugen:

  • We beheren circa 14.500 meter archieven en collecties die wij toegankelijk maken en beschikbaar stellen via onze studiezaal en via onze website.
  • We willen de kennis van de lokale en regionale geschiedenis vergroten en maken het publiek geheugen  daarom toegankelijk voor een zo breed mogelijk publiek.  
  • Wij werken samen met cultuurhistorische organisaties  in de stad, de instellingen in het Cultureel Kwartier, de Radboud Universiteit en het onderwijsveld.
  • We stellen onze bronnen beschikbaar voor de vele manifestaties en tentoonstellingen die op cultuurhistorisch gebied in het “Kroonjaar 2016” worden georganiseerd.
  • We bereiden ons voor op de implementatie van een E-depot om de duurzaamheid en de toegankelijkheid van het digitaal archief  in de toekomst te borgen.

Citymarketing en Evenementen:

  • In 2016 benutten we het bijzondere kroonjaar 2016  en doen  we een aanzet voor een nieuwe vorm van stadsparticipatie waarbij de gemeente Nijmegen meer de rol van facilitator, verbinder en stimulator pakt.
  • We voeren, gelijkend op de monitoren rondom Nijmegen 2000,  een onderzoek uit naar de effecten van onze extra inspanningen op het bijzondere jaar 2016 op ons imago en in 2016 op economische spin-off.
  • We  spelen in op  de veranderende stad met alle ontwikkelingen rondom de Waal en de nieuwe dynamiek die daardoor in de stad ontstaat.
  • We zoeken nadrukkelijk de samenwerking met het bedrijfsleven en onze maatschappelijke partners in de stad en enthousiasmeren  iedereen mee te doen en bij te dragen.
  • We zetten evenementen in ten bate van onze citymarketing waarmee we Nijmegen landelijk en regionaal positioneren en  daarmee bezoek aan de stad  bevorderen. Hiermee dragen we bij aan een aantrekkelijk vestigings- en het leefklimaat van onze stad.
  • We profileren Nijmegen als historische (oudste stad van Nederland) en kennisstad.

Indicatoren

Indicatoren Realisatie 2014 Doel 2015 2016 2017 2018 2019
Algemeen
- Aantal bezoekers gesubsidieerde podia 488513 520000 520000 520000 520000 520000
- Aantal bezoekers gesubsidieerde musea 117548 120000 130000 140000 150000
- Aantal uitleningen bibliotheek 1207121 1134000 1134000 1134000 1134000 1134000
- Aantal cursisten Lindenberg jonger dan 19 1761 1750 1750 1750 1750 1750
- Aantal gesubsidieerde amateurvoorstellingen 86 200 200 200 200 200
- Aantal bezoekers Huis van de Geschiedenis 20000 20000 20000 20000 20000
- Aantal visualisaties verleden verbeeld 2 2 2 2 2 2
- Aantal bezoekers website regionaal archief 190000 190000 190000 190000 190000
- Aantal bezoekers studiezaal regionaal archief 6250 6000 6000 6000 6000 6000
- Aantal megaconcerten op de Goffert 2 2 2 2 2
- Positie Vierdaagse in de top 100 top 3 top 3 top 3 top 3 top 3

Toelichting:

  • Bezoekers gesubsidieerde podia: podia zijn Doornroosje, Lindenbergtheater, KKP, LUX theater en debat, LUX Film en het Openluchttheater.
  • Bezoekers gesubsidieerde musea: musea zijn Museum het Valkhof en de Bastei. Medio 2016 is de nieuwbouw van de Bastei gereed en verwachten we meer bezoekers te trekken.
  • Bij het aantal visualisaties gaan we uit van 2 grote visualisaties per jaar. Daarnaast willen we ook een aantal kleine visualisaties realiseren.

Wat gaan we anders doen

bedragen * € 1.000,-

 2016

 2017

 2018

 2019

Nieuw beleid

C2. Giro 2016

-50

C3. Nijmegen ontmoet - Kroonjaar 2016

-875

Bestaand beleid

B3. Tekort legesopbrengsten evenementen

-65

-65

-65

-65

Hiermee wordt uitwerking gegeven aan de beleidsvoornemens die voortkomen uit de Zomernota 2015.

Binnen het budget Kroonjaar 2016 is 30.000 euro gereserveerd voor de lancering van Nijmegen Zomerhoofdstad. Daarnaast is 225.000 euro gereserveerd voor promotie, 300.000 euro voor sociale innovatie en participatie, waar onder ook de bestaande doorlopende projecten Vrede van Nijmegen Penning en de leeropdracht Nijmeegse Geschiedenis, 200.000 euro voor de projectorganisatie en 150.000 euro voor aanvullende coördinatie, uitvoeringskosten en beheersmaatregelen op het gebied van de openbare orde en veiligheid. Hiermee dragen we bij aan de positionering en profilering van Nijmegen, zoals een grotere naamsbekendheid, een significante toename van het aantal bezoekers en hotelovernachtingen, een duidelijk traceerbare economische spin off en blijvende allianties tussen organisaties en bedrijven.

Wat kost het

Cultuur, cultuurhistorie en citymarketing Rekening Begroot
Bedragen * 1.000.000 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Financiële lasten per product

Citymarketing en evenementen 2,6 1,5 2,4 1,5 1,5 1,5
Culturele ketens 13,6 14,6 13,9 13,8 13,7 13,7
Cultuureducatie en amateurkunst 4,4 4,3 4,2 4,2 4,2 4,2
Cultuurhistorie 3,2 3,3 3,4 3,5 3,5 3,6
Regionaal Archief 2,6 2,7 2,6 2,5 2,5 2,5
Talent en kwaliteit 1,8 1,8 1,5 1,5 1,5 1,5
Totaal lasten programma 28,2 28,1 28,0 27,0 26,9 27,0

Financiële baten per product

Citymarketing en evenementen 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2 0,2
Culturele ketens 0,5 0,5 0,1 0,1 0,1 0,1
Cultuureducatie en amateurkunst 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0
Cultuurhistorie 1,5 1,7 1,7 1,7 1,7 1,7
Regionaal Archief 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5
Talent en kwaliteit 0,4 0,2 0,0 0,0 0,0 0,0
Totaal baten programma 3,0 3,2 2,5 2,5 2,5 2,5
Totaal programma -25,2 -25,0 -25,5 -24,6 -24,4 -24,5

Financiële toelichting

Vanaf 2015 zijn de zes producten Citymarketing en evenementen, Culturele ketens, Cultuureducatie en amateurkunst, Cultuurhistorie, Regionaal archief en Talent en kwaliteit in de nieuwe programmastructuur van Cultuur, cultuurhistorie en city marketing samengevoegd. Voor dit programma hebben wij in 2016 een bedrag van € 28,0 miljoen nodig om de doelstellingen te realiseren. Dit budget is als volgt opgebouwd:

  1. Citymarketing & evenementen: Om de positie van de gemeente Nijmegen op internationaal en nationaal niveau te versterken geven wij in 2016 € 2,4miljoen (8%) uit, voornamelijk aan meerjarige subsidies in het kader van evenementenbeleid;
  2. Culturele ketens: Het overgrote deel van het programmabudget van € 13,9 miljoen (50%) zetten we in voor de Culturele basis infrastructuur en in de vorm van subsidies voor de zes grote culturele instellingen;
  3. Cultuureducatie en amateurkunst: Een bedrag van circa € 4,2 miljoen (15%) wordt ingezet voor cultuureducatie en amateurkunst. Dit betreft onder meer De Lindenberg en de subsidies voor amateurkunst;
  4. Cultuurhistorie: voor het inzichtelijk maken en houden van onze cultuurhistorische rijkdom geven we in 2016 € 3,4 miljoen (12%) uit;
  5. Regionaal Archief: voor de toegankelijkheid en de borging van het publiek geheugen (archiefdepot) begroten we in 2016 € 2,6 miljoen (9%);
  6. Talent en kwaliteit: Circa € 1,5 miljoen (5%) wordt ingezet voor het product Talent en kwaliteit. Binnen dit product zijn onder meer de productiehuizen, de festivals en de Subsidieregeling Cultuurinitiatieven Nijmegen (SCiN) opgenomen.

Lasten
Ten opzichte van 2015 nemen de lasten van het programma in 2016 af met een gering bedrag van € 0,1 miljoen. Op  de verschillende producten zijn er echter wel fluctuaties zichtbaar.  Zo stijgen de lasten op het product citymarketing als gevolg van de eenmalige inzet van middelen voor het kroonjaar 2016 en de giro 2016. (totaal € 0,925 miljoen). Daarentegen dalen de lasten in 2016 op het product Culture Ketens met 0,7 miljoen door de bezuinigingstaakstelling vanuit de PPN 2014 van € 0,35 miljoen die vanaf 2016 nog ingevuld moet worden. Bovendien is 2015 het laatste jaar dat we een provinciale bijdrage krijgen in het kader van  het Masterplan de Vereeniging. Dat veroorzaakt een daling van € 0,4 miljoen in begrotingsjaar 2016. Het product Talent en Kwaliteit daalt met 0,3 miljoen voornamelijk doordat er in 2015 nog eenmalig een werkbudget beschikbaar is voor kunst in de Openbare Ruimte vanuit de 1% regeling.

Voor de jaren 2017 en daarna dalende lasten verder met € 1,0 miljoen naar € 27 miljoen.
Dit wordt hoofdzakelijk  veroorzaakt door het incidentele karakter van de uitgaven voor het kroonjaar 2016 en de giro  2016 van in totaal € 0,925 miljoen.

Baten
Ten opzichte van 2015 nemen de baten van het programma in 2016 af met € 0,7 miljoen.
Vanaf 2016 laten de begrote baten een stabiel beeld zien van € 2.5 miljoen.
Oorzaken voor deze daling zijn dat 2015 het laatste jaar is waarin er een provinciale bijdrage is opgenomen ter financiering van het Masterplan de Vereeniging ( daling € 0,4 miljoen). Bovendien is 2015 het laatste jaar waarin een uitvoeringsbudget voor de Kunst in de Openbare Ruimte is opgenomen. Deze wordt gefinancierd door een incidentele onttrekking uit de reserve van de 1% regeling. (daling 0,2 miljoen)